Anders kijken naar een leerprobleem!

24-04-2018

Hij kwam binnen, een jongen van 8 jaar. Problemen met, en een aversie tegen lezen. Hij zit in groep 5 en door zijn leesachterstand krijgt hij iedere dag de opdracht 15 minuten te lezen. Het is iedere dag weer een gevecht en het schiet ook voor geen meter op. Ouders en kind zijn er eigenlijk wel klaar mee en zoeken naar hulp. 

In de eerste instantie zoeken ze die bij de leerkracht maar die zegt het volgende. "Het zou dyslexie kunnen zijn maar hij heeft nog niet genoeg V scores op de CITO gehaald en daardoor kunnen we hem nog niet doorsturen." 

Dit roept bij de ouders vraagtekens op. "Waarom moet onze zoon V scores halen? Waarom kan er dan pas verder onderzoek gedaan worden? Waarom moeten we af gaan zitten wachten? Waarom wordt er niks GEDAAN?"

Toen ze op een verjaardag zaten, raakten ze met iemand aan de praat die bij mij was geweest. "Ga daar maar eens naartoe, wellicht kan zij jullie helpen!" en zo spraken we af voor een kennismakingsgesprek. 

We hadden het over de bevalling, over hoe het kind als persoontje is, of hij gekropen had enz. Vader keek me met grote ogen aan. 

Wanneer een kind niet of nauwelijks gekropen heeft dan kan het zo zijn dat zijn hersenhelften niet goed genoeg met elkaar samenwerken, maar kruipen is ook belangrijk voor ver weg kijken en dichtbij. Ik stelde hen ook de vragen: Wiebelt hij veel? Kan hij goed stilzitten? "Nee, dat kan hij niet, er zit geen rust in het lijf!" Nou misschien is er dan sprake van een actieve reflex, een reflex die zorgt voor onrust in het lichaam. Ik ga verder. "Schrikt hij snel? Heeft hij een hekel aan externe prikkels?" "ja, tijdens oud en nieuw moet hij niks hebben van vuurwerk, in de klas zit hij liever niet  naast ...... want die maakt veel geluidjes en hij over het algemeen erg gevoelig!" 

Ik zie ouders een beetje "raar" opkijken want wat heeft dit te maken met een leesprobleem?"

Wanneer er aanwezige reflexen zijn dan kan dit gevolgen hebben voor de verdere ontwikkeling. Iedere baby wordt geboren met aanwezige reflexen, deze zijn dan nog nodig maar moeten na verloop van tijd integreren, weggaan eigenlijk! Bij veel kinderen zijn nog niet alle reflexen geïntegreerd waardoor ze er op latere leeftijd "last" van hebben. Reflexintegratie integreert ze dan alsnog.

Ik leg ouders ook uit dat kinderen al op jonge leeftijd veel moeten kunnen en kennen. In Finland krijgt een kind 2 jaar extra tijd om aan een stevig fundament te werken en in Nederland wordt er van een kind verwacht dat kinderen al op zesjarige leeftijd een stevig fundament hebben. Belangrijk is dat we niet té snel willen gaan, de ontwikkeling niet gaan forceren. Een kind moet kind kunnen zijn en moet ruimte krijgen om te kunnen spelen. Tegenwoordig zie je dat kleuters al op Ipads bezig zijn om letters te leren of misschien zelfs te lezen. We denken dat we onze kinderen hiermee helpen. In een aantal gevallen kan het ook geen kwaad maar ik zie het ook vaak dat we door de druk die ons opgelegd wordt, dingen gaan doen waar het kind eigenlijk nog niet aan toe is! Juist door  beweging en spel leert het kind dé dingen die tegemoet komen aan een stevig fundament.

Waar ik ook nieuwsgierig naar ben is naar zijn oogsamenwerking. Moeder zegt "hij is getest door een oogarts en met zijn ogen is niks aan de hand." Ik vul haar aan.. "Ik ben ook geen oogarts, ik kijk dus niet naar de gezondheid van de ogen maar ik kijk naar de functie. In het onderwijs wordt er geen rekening gehouden met die oogsamenwerking (op een enkele leerkracht na) maar kijken we vooral naar de hoeveelheid letters die beheerst worden, klank-teken koppeling, hakken en plakken enz. Maar om dit te kunnen moet je ook andere zaken beheersen. Je ogen moeten goed samenwerken, je auditieve functies moeten goed zijn en je moet wel wat rust in je lijf hebben. Lezen gaat niet alleen over het herkennen van letters, het hakken en plakken enz. Er komt veel meer bij kijken! 

Ouders gaan akkoord met een screening en we spreken een datum af. 

Het kind komt binnen, heeft een pet op (de zon schijnt buiten) Moeder zegt dat hij mij maar een handje moet geven en ze lopen door naar de werkkamer. Terwijl ik koffie en ranja haal hoor ik ze samen wat kletsen en hoor ik dat ze rondkijken in de werkkamer. (Veel kinderen lopen naar de landkaart die ik hier heb hangen en gaan op zoek naar hun woonplaats, dat is altijd wel grappig om te horen) 

Ik kom terug en vraag hem wat we vandaag gaan doen, waar mag ik je mee helpen? "Weet ik niet!" antwoord hij. "Och dat hebben we net in de auto nog besproken!" "Ik weet het niet meer!" Vaak zie ik kinderen op dat moment blokkeren, ze weten het dan ook echt niet meer. We kletsen wat en later zegt hij dat hij moeite heeft met lezen maar dit ook echt verschrikkelijk vindt om te doen. Hij zegt er ook nog bij  dat hij eigenlijk niet naar mij toe wilde omdat ik hem daarbij zou gaan helpen en dat zou betekenen dat hij nóg meer moet gaan lezen. Ik druk dit meteen de kop in. "Nee bij mij hoef je niet meer te gaan lezen, ga jij maar lekker buiten spelen!" 1-0 voor mij! Hij kijkt me aan en weet niet wat hij hoort. "Vandaag ga ik onderzoeken waarom lezen voor jou zo moeilijk is. Het kan aan van alles liggen, en vaak kunnen kinderen er niks aan doen!" 

We starten met de reflexen en ik test een actieve MORO, Spinal Galant en ATNR reflex. Ik stel wat vragen aan moeder en kind. "Kijk dit is al een reden waarom lezen moeilijker kan zijn voor jou, ik zag ook dat je een pet draagt, ik dacht al dat dit komt omdat er veel licht bij je naar binnen komt, als dat zo is dan kan het lezen vanaf een wit papier best pittig zijn!" 

We gaan verder met de oogscreening en daaruit blijkt dat de oogsamenwerking niet voldoende is, zijn rechteroog heeft moeite met richten. Ik leg ze uit wat ik zie. Moeder geeft ook aan dat hij altijd zo dicht op zijn boek zit, dat hij goed begint maar later afzwakt, dat hij zo door zijn ogen wrijft nadat hij even wat gelezen heeft. Ik leg haar uit dat dit belangrijke signalen zijn van een oogsamenwerkingsprobleem. Ik zag ook dat het maken van saccades pittig is, saccades zijn oogsprongetjes, je ogen moeten van woord naar woord springen en dat is nu nog niet voldoende.

"Speel je vaak op een Ipad?" Vraag ik. "Ja Minecraft is mijn favoriet!" "Oke, dan ga je me nu wat minder aardig vinden maar ga dat maar eens minderen" (Het punt wat ik eerder haalde is nu weg!) Hij baalt hiervan. "Val je slecht in slaap?" Moeder geeft aan dat dit wel even duurt ja. Gebruik je je Ipad ook vlak voordat je gaat slapen? "Ja, ik mag altijd nog even in bed Minecraft spelen als ik gelezen heb!" Ik moet nu van goede huize komen wil ik nu nog punten scoren maar ik leg moeder en zoon uit dat je dit beter niet kunt doen, dat er van een Ipad led licht komt en je daardoor weinig melatonine aanmaakt waardoor je slechter in slaap kunt vallen. Moeder neemt dit serieus en gaat dit aanpassen. Zoonlief is minder gelukkig maar ik geef hem een alternatief, puzzelboekjes, woordzoekers, stiptekeningen enz. Dit heeft hij al lang niet meer gedaan en hij gaat akkoord!

Na de screening beginnen we al met het integreren van de MORO reflex, moeder en kind krijgen de oefening mee naar huis en ik adviseer hen om deze 4x per week te oefenen. (de rest van het plan is besproken met moeder en kind en we spreken een nieuwe datum af) Ze besluiten straks naar de winkel te gaan om speciaal voor hem een weekplanner te kopen zodat ze het niet gaan vergeten. 

We sluiten af en ik vertel de jongen nogmaals dat hij veel buiten moet gaan spelen. Dat spelen goed is voor je ogen en spelen ervoor zorgt dat je hersenen beter met elkaar gaan samenwerken. Hij is hier heel blij mee. "En lezen?" vraagt hij. "Als jij zin hebt om te lezen dan houd ik je niet tegen maar voor mij hoef je het écht niet iedere dag 15 minuten te doen! "Mama, hoorde je dit?""Ja, ik heb het gehoord!" Moeder en zoon kijken elkaar aan en geven elkaar een high five!"

"DEAL! We gaan thuis aan de slag met de MORO, de Ipad gaat er s'avonds uit en de puzzelboekjes komen erin!"

"Ja en ik moet veeeeeel buiten spelen!" vult hij aan.

"Dank je wel Corine" "Graag gedaan vriend!"